Prevención de riscos laborais

• Enténdese por prevención o conxunto de actividades ou medidas adoptadas ou previstas en todas as fases de actividade da empresa co fin de evitar ou diminuír os riscos derivados do traballo.
• Enténdese como risco laboral a posibilidade de que un traballador sufra un determinado dano derivado do traballo.
• Considéranse danos derivados do traballo as enfermidades, patoloxías ou lesións sufridas con motivo ou ocasión do traballo.

A norma marco de referencia é a Lei 31/1995, do 8 de novembro, de prevención de riscos laborais (LPRL)

A LPRL establece de forma expresa o dereito dos traballadores a unha protección eficaz en materia de seguridade e saúde no traballo, o que supón un correlativo deber do empresario de protección dos seus traballadores fronte aos riscos laborais.

Os dereitos de información, consulta e participación, formación en materia preventiva, paralización da actividade en caso de risco grave e inminente e vixilancia do seu estado de saúde, forman parte do dereito dos traballadores a unha protección eficaz en materia de seguridade e saúde no traballo

O artigo 15 da LPRL insta o empresario a aplicar as medidas que integran o deber de prevención con arranxo aos seguintes principios:

• Evitar os riscos.
• Avaliar os riscos que non se poidan evitar.
• Combater os riscos na súa orixe.
• Adaptar o traballo á persoa.
• Ter en conta a evolución da técnica.
• Substituír o perigoso polo que entrañe pouco ou ningún perigo.
• Planificar a prevención.
• Adoptar medidas que antepoñan a protección colectiva á individual.
• Dar as debidas instrucións aos traballadores.

O empresario tomará en consideración as capacidades profesionais dos traballadores ao encomendarlles as tarefas.

A prevención de riscos laborais deberá integrarse no sistema xeral de xestión da empresa, tanto no conxunto das súas actividades como en todos os niveis xerárquicos desta, a través da implantación e aplicación dun plan de prevención de riscos laborais.

Este plan de prevención de riscos laborais incluirá a estrutura organizativa, as responsabilidades, as funcións, as prácticas, os procedementos, os procesos e os recursos necesarios para realizar a acción preventiva na empresa, nos termos que reglamentariamente establézanse.

Os instrumentos esenciais para a aplicación do plan de prevención de riscos son a avaliación de riscos laborais e a planificación da actividade preventiva.

O artigo 3 do Real Decreto 39/1997, do 17 de xaneiro, polo que se aproba o Regulamento dos Servizos de Prevención (RSP), define a avaliación dos riscos laborais, como o proceso dirixido a estimar a magnitude dos riscos que non puidesen evitarse, obtendo a información necesaria para que o empresario estea en condicións de tomar unha decisión apropiada sobre a necesidade de adoptar medidas preventivas e, en tal caso, sobre o tipo de medidas que deben adoptarse.

O empresario, incluídas as Administracións públicas, ten o deber de protexer aos seus traballadores fronte aos riscos laborais, garantindo a súa saúde e seguridade en todos os aspectos relacionados co seu traballo, mediante a integración da actividade preventiva na empresa e a adopción de cantas medidas sexan necesarias.

Máis información na Guía Laboral do Ministerio de Traballo e Economía Social e o Ministerio de Inclusión, Seguridade Social e Migracións

A organización dos recursos necesarios para o desenvolvemento das actividades preventivas realizarase polo empresario en función do volume de traballadores exposto e a magnitude e categoría dos riscos, con arranxo a algunha das modalidades seguintes:

• Asunción persoal polo empresario da actividade preventiva (art. 11 da Lei 31/1995, do 8 de novembro, de Prevención de Riscos Laborais ).
• Designando a un ou varios traballadores para levala a cabo (art. 12 e 13 da Lei 31/1995, do 8 de novembro, de Prevención de Riscos Laborais ).
• Constituíndo un servizo de prevención propio (art. 14 e 15 da Lei 31/1995, do 8 de novembro, de Prevención de Riscos Laborais) .
• Constituíndo un servizo de prevención mancomunado (art. 21 da Lei 31/1995, do 8 de novembro, de Prevención de Riscos Laborais) .
• Recorrendo a un servizo de prevención alleo (art. 16, 17 e 18 da Lei 31/1995, do 8 de novembro, de Prevención de Riscos Laborais) .

No Anexo I do Regulamento dos Servizos de Prevención recóllense as actividades a considerar para a organización de recursos preventivos, ou procesos perigosos ou con riscos especiais que están afectadas por disposicións específicas nalgúns aspectos da prevención de riscos laborais (PRL), como son a avaliación de riscos (ER) e a coordinación de actividades empresariais (CAE).

• Ser informado directamente os riscos específicos que afecten o seu posto de traballo ou función e das medidas de protección e prevención aplicables aos estes riscos, así como das medidas de emerxencia.
• Recibir unha formación teórica e práctica, suficiente e adecuada.
• Interromper a súa actividade e se fose necesario abandonar o lugar de traballo ante un risco grave e inminente para a súa vida ou a súa saúde.
• Vixilancia periódica do estado de saúde en función dos riscos inherentes ao posto de traballo.
• Dispor das medidas de protección específicas nos casos de traballadores especialmente sensibles aos riscos derivados do traballo, maternidade e menores, ou ben, que dispoñen dunha normativa específica en materia de prevención de riscos laborais.
• Ser consultados e participar en todas as cuestións que afecten á seguridade e á saúde no traballo.

Son colectivos específicos os grupos de traballadores que:

• ou dispoñen de normativa específica en materia de prevención de riscos laborais que regula a súa seguridade e saúde.
• ou poden ser máis vulnerables aos riscos do traballo e débese prestar especial atención ao avaliar o posto de traballo que ocupan e tomar as medidas necesarias para garantir a súa seguridade e protexer a súa saúde.

Dentro do segundo grupo atópanse:

• as traballadoras en situación de embarazo ou parto recente,
• os traballadores que, polas súas propias características persoais ou estado biolóxico coñecido, incluídos aqueles que teñan recoñecida a situación de discapacidade física, psíquica ou sensorial, sexan especialmente sensibles aos riscos derivados do traballo,
• os mozos menores de 18 anos, debido á súa falta de experiencia, da súa inmadurez para avaliar os riscos existentes ou potenciais e do seu desenvolvemento incompleto.

O empresario garantirá a protección dos traballadores incluídos nestes colectivos e, para iso, realizará a avaliación de riscos dos postos de traballo, ocupados ou susceptibles de ser ocupados, por estes traballadores, tendo en conta as súas características específicas (embarazo ou parto recente, especial sensibilidade a determinados riscos, menor) e adoptando as medidas preventivas e de protección necesarias. A Lei 31/1995, do 8 de novembro, de prevención de riscos laborais (LPRL) detalla estas obrigas nos seus artigos 25, 26 e 27.

Prevencion10.es é un servizo público gratuíto de asesoramento en materia de prevención de riscos laborais dirixido a:

• Traballadores autónomos e
• Pemes (pequenas e medianas empresas)

Ten como obxecto simplificar a xestión dos riscos laborais ás empresas de ata 25 traballadores e facilitar o cumprimento en materia de coordinación de actividades empresariais e informar os seus riscos aos traballadores autónomos.

Prevencion10.es é un servizo público gratuíto de asesoramento en materia de prevención de riscos laborais que permite xestionar de forma sinxela os riscos laborais no ámbito da relación laboral de carácter especial do servizo do fogar familiar e facilitar ao persoal do servizo do fogar familiar a información que necesitan para realizar o seu traballo en condicións de seguridade e saúde.