Prácticas comerciais e dereitos dos consumidores. Sector inmobiliario (Hipotecas)

• Son institucións de carácter público.
• Están dirixidos por rexistradores. Son funcionarios de carreira e profesionais do dereito.
• Controlan a legalidade dos contratos que se presentan a inscrición nas súas oficinas e tamén que as persoas que interviñeron nos estes contratos estean capacitadas para facer, co fin de protexer aos consumidores no ámbito inmobiliario e mercantil.

Derechos de los ciudadanos para realizar trámites en los Registros:

• A ser atendido dentro del horario habilitado. Los horarios se pueden consultar en el tablón de anuncios de la oficina de Registro.
• Requerir que el título o documento que ha presentado en el Registro sea despachado dentro de los plazos establecidos legalmente. El plazo del registrador será de quince días hábiles para controlar la legalidad del documento y para practicar la inscripción de los datos relevantes, quedando perfeccionado el negocio jurídico tanto entre las partes como frente a terceros. No se podrá hacer la tramitación en estos plazos si el documento presenta algún defecto.
  ​El despacho, calificación o inscripción de los documentos se notifican por escrito. En tal escrito, llamado nota de despacho, se informa sobre datos de haberse practicado la inscripción. En Bienes Muebles, el plazo de calificación es de ocho días hábiles.
• Vías legales de reclamación si la calificación del título o contrato presentado para registrar es negativa:
  • Contra a cualificación negativa que impide a inscrición, anotación ou cancelación do documento, o interesado pode solicitar que outro rexistrador cualifique o título presentado.
  • Tamén pode presentar un recurso gubernativo contra a cualificación ante a Dirección Xeral de Seguridade Xurídica e Fe Pública no prazo dun mes.
  • Ou interpor demanda en xuízo verbal ante a orde xurisdición civil que corresponda.
• No caso de que o contrato se inscribise pero o consumidor non estivese de acordo, poderá acudir aos Tribunais en caso de desconformidade cun asento do Rexistro, xa que os asentos rexistrais atópanse baixo a custodia dos Tribunais.
• Formular cualquier queja, reclamación o sugerencia en relación con los servicios prestados, tanto por los Registros de la Propiedad como por los servicios centralizados del Colegio de Registradores.
  • O procedemento de queixa non está previsto para expor cuestións que afecten á cualificación e inscrición, nin para cuestións relativas ao ámbito dos aranceis ou tarifas públicas, materias que teñen a súa regulación propia.
  • Las quejas o sugerencias pueden presentarse en cualquier oficina de Registro, Decanatos Autonómicos y Territoriales, o ante el Colegio de Registradores de forma presencial, por correo postal, correo electrónico o telefax.
  • Todas as oficinas de Rexistro, o Colexio de Rexistradores e os seus órganos territoriais e autonómicos teñen a disposición do público as follas de queixas e suxestións.
• Os rexistradores da propiedade non poden inscribir os contratos ou negocios xurídicos nos que se pretenda a inclusión de cláusulas declaradas nulas por abusivas en sentenza rexistrada no Rexistro de Condicións Xerais da Contratación.
• Pode acceder de forma en liña e gratuíta ao Rexistro de Condicións Xerais da Contratación para obter:
  • Información sobre as cláusulas dos contratos que teñen a consideración de condicións xerais da contratación. Estas cláusulas con condicións xerais son as que se redactan por unha das partes do contrato e que se incorporan de forma xeral a un tipo de contratos. A Lei obriga aos prestamistas a depositar os modelos de contratos de financiamento hipotecario antes da súa comercialización.
  • Información sobre as sentenzas firmes dos Tribunais que declaran nulas algunhas cláusulas que forman parte dos contratos.
• En materia de remuneracións ou honorarios:
  • Os interesados teñen dereito a solicitar aclaración ou explicación das retribucións que deben pagar polo servizo prestado polo Rexistro.
  • Os rexistradores teñen regulados os seus honorarios a través dun arancel público ou tarifa e pódense consultar nas oficinas rexistrais. As tarifas están expostas no taboleiro de anuncios do Rexistro.
  • Si los interesados no están conformes con la información suministrada o con la minuta presentada, pueden interponer recurso contra la misma dentro de los quince días hábiles siguientes a su notificación o entrega. En el pie de la factura se informa de los plazos y procedimiento.

Tras a entrada en vigor da Lei 11/2023, en materia de dixitalización das actuacións rexistrais, introducíronse novas disposicións relativas aos dereitos das persoas na súa interacción cos Rexistros da Propiedade, Mercantís e Bens Mobles. Concretamente, incorporáronse os seguintes novos dereitos da cidadanía.

a) Dereito a relacionarse directamente por medios electrónicos e así poderán presentar documentos, obter informacións e certificacións, realizar consultas, formular solicitudes, manifestar consentimentos, efectuar pagos, e recorrer os actos rexistrais.

b) A non achegar os datos e documentos que obren noutros rexistros xurídicos, podendo os Rexistradores, en interese e por conta dos interesados, utilizar medios electrónicos para solicitar a esta información, a cal só poderá ser utilizada no concreto ámbito do procedemento rexistral para o que fose obtida e coa finalidade a que legalmente responda tal procedemento.

c) Á igualdade no acceso electrónico aos servizos dos Rexistros da Propiedade, Mercantís e de Bens Mobles.

d) A coñecer por medios electrónicos o estado de tramitación dos procedementos rexistrais nos que sexan interesados, salvo nos supostos en que a normativa de aplicación estableza restricións ao acceso á información sobre aqueles.

e) A obtener certificaciones electrónicas de los documentos que formen parte de procedimientos registrales en los que tengan la condición de interesado y a solicitar información por medios telemáticos de cuantas vicisitudes afecten a sus derechos inscritos.

f) Á conservación en formato electrónico polos Rexistros da Propiedade, Mercantís e de Bens Mobles dos documentos electrónicos que formen parte dun procedemento rexistral, polo tempo e nos termos que, de acordo con a normativa, sinale a Dirección Xeral de Seguridade Xurídica e Fe Pública.

g) Á utilización de sistemas que resulten adecuados para garantir a identificación dos interesados e, no seu caso, a autenticidade, integridade, confidencialidade e non repudio dos documentos electrónicos subscritos ou para calquera trámite electrónico con calquera Rexistro da Propiedade, Mercantil ou de Bens Mobles, podendo as persoas físicas utilizar en todo caso os sistemas de firma electrónica previstos na lexislación vixente.

h) Á garantía da seguridade e confidencialidade dos datos que figuren nos ficheiros, sistemas e aplicacións dos Rexistros, sen prexuízo da publicidade rexistral nos termos previstos pola normativa vixente.

i) A que se garanta a accesibilidade universal á información e aos servizos rexistrais electrónicos nos termos establecidos pola normativa vixente nesta materia, con obxecto de que todas as persoas poidan exercer os seus dereitos en igualdade de condicións, incorporando as características necesarias para garantir a accesibilidade daqueles colectivos que o requiran.

Por último, a fin de facilitar la comprensión de la institución, existen guías de acceso fácil a los registros de la propiedad, mercantiles y de bienes muebles.

Asimismo, debe señalarse que el Servicio Registral de Protección a los Consumidores asume la responsabilidad de actuar como PAE (Punto de Atención al Emprendedor) del Colegio de Registradores, realizando las funciones de asesoramiento y prestación de servicios a los emprendedores, tanto en la preparación, tramitación administrativa y puesta en marcha de sus proyectos empresariales, como en las primeras etapas de la actividad.