España é un Estado democrático, de dereito e de benestar, cunha economía de mercado.
España é un Estado cuxa forma política é unha monarquía parlamentaria. O sistema de goberno baséase na soberanía nacional, a división de poderes e un sistema parlamentario. É un sistema parlamentario polo papel central que ten o poder lexislativo ou Parlamento.
A soberanía nacional corresponde ao pobo español, é dicir, todos os cidadáns son titulares do poder público e del derivan os poderes lexislativo, executivo e xudicial.
Os cidadáns participan nos asuntos públicos a través dos representantes que se elixen en eleccións libres, universais, secretas e plurais. Os cidadáns tamén participan nos asuntos públicos de forma directa, nos casos previstos polas normas por exemplo: iniciativa lexislativa popular, ocupando cargos públicos, exercendo o dereito de pedimento, votando en referendo e participando en consultas, entre outras.
A división de poderes implica atribuír o exercicio das distintas formas do poder político - lexislativo, executivo e xudicial- a distintas institucións. Esta división non é absoluta, hai relacións, equilibrios e controis recíprocos entre as distintas institucións. As distintas institucións en ocasións necesitan colaborar entre si, noutras actúan de forma independente ou controlan a outras institucións. Esta organización das institucións é moi importante; evita o abuso no exercicio do poder.
A Constitución Española de 1978 establece a organización institucional de España e encabeza o noso sistema legal. As demais normas legais desenvólvena. É un gran logro de consenso e convivencia. Foi aprobada mediante referendo por unha ampla maioría de votantes e electores.
Aquí debúxanse os principais trazos do sistema institucional que permite convivir e tomar decisións:
- España é unha democracia, un estado de dereito e un estado de benestar. Temos unha economía social de mercado.
- Os valores do noso modelo de convivencia son: a liberdade, xustiza, igualdade, solidariedade, pluralismo político, dignidade da persoa e o respecto os dereitos fundamentais e ás liberdades públicas.
- A Constitución protexe os dereitos fundamentais das persoas e establece uns principios para orientar as actuacións dos poderes públicos. Destácanse algúns trazos deste marco constitucional:
- Dereitos á igualdade, non discriminación, liberdade de ideoloxía, relixiosa, orientación sexual, expresión, ensino, reunión, manifestación, asociación, partidos político, sindicados, asociacións empresariais e folga.
- Reserva un espazo para propiedade privada e liberdade de empresa.
- Impulsa a participación de todos nos asuntos públicos a través de representantes e nalgúns casos de forma directa.
- Presta atención á educación, sanidade, seguridade social. Refírese ao traballo e a vivenda. Considera aos consumidores, familias, maiores, mozas e discapacitados. Valora a ciencia, cultura, patrimonio artístico e medio ambiente entre outros.
- Especialmente a nosa carta magna protexe a diversidade cultural como parte do patrimonio de todos.
- O castelán é a lingua española oficial do Estado. As demais linguas españolas serán tamén oficiais nas respectivas Comunidades Autónomas de acordo con os seus Estatutos.
- Os dereitos compleméntanse con deberes para todos, respectar a legalidade, os dereitos dos demais, contribuír aos gastos públicos e defender España.
- A soberanía corresponde ao pobo español, é dicir, a todos os españois, del derivan os poderes do estado: lexislativo, executivo, xudicial.
- Establece unha monarquía parlamentaria e un sistema de goberno baseado na representación parlamentaria. Ver as apartado Institucións do Estado.
- Establece a unidade do estado e a autonomía das Comunidades Autónomas (rexións)
- Territorialmente España é un dos estados máis descentralizados do mundo. Pódense diferenciar (Ver o apartado Comunidades Autónomas e Administracións Locais):
- unhas institucións comúns para todo o territorio;
- 17 Comunidades Autónomas (rexións) con amplos poderes,
- dúas cidades autónomas e
- Máis de 8.100 entes locais.
- España é membro da Unión Europea e participa neste proxecto económico e político. Como outros estados cedeu competencias económicas e políticas ás institucións europeas; comparte o seu exercicio con outros 27 Estados Membros e os seus cidadáns. Ver a apartado Unión Europea.
Ir á páxina dA Moncloa