Recoñecemento de xénero

É o trámite que permite o cambio da mención rexistral relativa ao sexo dunha persoa na súa inscrición de nacemento. Na maioría das ocasións (aínda que non necesariamente), a rectificación vai acompañada do cambio de nome propio para adaptar ao sexo solicitado. A atribución do novo nome, en calquera caso, debe ser conforme coas regras xerais de cambio nesta materia.

Toda persona de nacionalidad española mayor de dieciséis años puede solicitarla por sí misma ante el Registro Civil.

As persoas menores de dezaseis anos e maiores de catorce poderán presentar a solicitude por si mesmas asistidas no procedemento polos seus representantes legais e, se houbese desacordo dos representantes legais entre si ou coa persoa menor de idade, nomearase un defensor xudicial.

As persoas con discapacidade tamén poderán solicitar a rectificación rexistral da mención relativa ao sexo coas medidas de apoio que precisen.

As persoas menores de catorce anos e maiores de doce poderán solicitar a rectificación previa autorización xudicial.

A partir da entrada en vigor da Lei 4/2023, do 28 de febreiro para a igualdade real e efectiva das persoas trans e para a garantía dos dereitos das persoas LGTBI (2 de marzo de 2023) xa non é necesario achegar informe médico ou psicolóxico algún relativo á desconformidade co sexo consignado na inscrición de nacemento nin a previa modificación da aparencia da persoa a través de procedementos médicos, cirúrxicos ou doutra índole.

O procedemento iníciase mediante a presentación dunha solicitude que incluirá, no seu caso, a elección do novo nome, ademais dos datos de identidade.

A solicitude pode presentarse presencialmente ou por correo certificado en calquera rexistro civil.

Recibida a solicitude citarase á persoa lexitimada para que compareza no rexistro. Na esta comparecencia, a persoa encargada do rexistro recollerá a manifestación de desconformidade co sexo mencionado na inscrición de nacemento, o pedimento de rectificación e a elección dun novo nome propio, salvo cando a persoa queira conservar o que xa ostente.

Unha vez subscrita a comparecencia inicial, citarase á persoa interesada no prazo máximo de tres meses para que compareza de novo e ratifique a súa solicitude, aseverando a persistencia da súa decisión.

Se nesta segunda comparecencia ratifícase a solicitude, ditarase resolución dentro do prazo máximo dun mes a contar desde a data da segunda comparecencia.

A rectificación terá efectos constitutivos a partir da súa inscrición no Rexistro Civil e permitirá á persoa exercer todos os dereitos inherentes á súa nova condición.

A rectificación rexistral do sexo é reversible, de modo que, transcorridos seis meses desde a inscrición, as persoas que promovesen tal rectificación poderán recuperar a mención rexistral do sexo que figuraba orixinalmente seguindo o mesmo procedemento.

É necesario ter en conta que se está efectuando a implantación dun novo modelo de Rexistro Civil que, pola súa complexidade, está a levarse a cabo de forma progresiva, de maneira que, durante un período transitorio, deberán convivir dous sistemas.

Naqueles rexistros civís que aínda non dispoñan da nova aplicación Dicireg, a rectificación inscribirase no rexistro civil onde conste practicada a inscrición de nacemento da persoa interesada á marxe do asento.

Ademais, a persoa rexistrada poderá solicitar o traslado total do folio rexistral e non se dará publicidade do cambio sen autorización especial.

Unha vez finalizada a implantación do novo modelo de Rexistro Civil, cando se xeneralizou o uso da aplicación Dicireg, as oficinas xa serán interoperables, de modo que a inscrición da rectificación efectuarase na oficina onde se levou a cabo o procedemento de rectificación.