Última actualización: 31-03-2026
No marco do dereito civil, o matrimonio defínese como a unión estable entre dúas persoas, do mesmo ou de diferente sexo, establecida conforme os requisitos previstos na lexislación civil.
O matrimonio produce efectos civís desde a súa celebración: efectos persoais (dereitos e obrigas dos cónxuxes) e efectos patrimoniais (réxime económico). Para o pleno recoñecemento dos mesmos será necesaria a súa inscrición no Rexistro Civil.
Calquera español poderá contraer matrimonio dentro ou fóra de España, na forma regulada no Código Civil ou na forma relixiosa legalmente prevista. No caso de que ambos os contraentes sexan estranxeiros, poderá celebrarse o matrimonio en España con arranxo á forma prescrita para os españois ou cumprindo a establecida pola lei persoal de calquera deles.
Quen desexen contraer matrimonio acreditarán previamente, conforme a lexislación do Rexistro Civil, mediante expediente ou acta:
O letrado/a da Administración de Xustiza, notario/a, encargado/a do Rexistro Civil ou funcionario que tramite a acta ou expediente, cando sexa necesario, poderá solicitar das Administracións ou entidades de iniciativa social de promoción e protección dos dereitos das persoas con discapacidade, a provisión de apoios humanos, técnicos e materiais que faciliten a emisión, interpretación e recepción do consentimento do ou os contraentes.
Só no caso excepcional de que algún dos contraentes presentase unha condición de saúde que, de modo evidente, categórico e substancial, poida impedirlle prestar o consentimento matrimonial a pesar das medidas de apoio, solicitarase ditame médico sobre a súa aptitude para prestar o consentimento.
A tramitación da acta será ante notario/a do lugar do domicilio de calquera dos contraentes. A tramitación do expediente corresponderá ao letrado/a da Administración de Xustiza ou encargado/a do Rexistro Civil do domicilio dun dos contraentes.
Se un ou os dous contraentes residise no estranxeiro, a tramitación do expediente previo poderá corresponder ao funcionario diplomático ou consular encargado/a do rexistro civil competente na demarcación consular onde residan.
Unha vez implantado o novo modelo de Rexistro Civil, o expediente corresponderá ao do domicilio común dos contraentes, en caso de domicilios distintos os contraentes poderán optar por un deles, se non se manifesta ningún a solicitude dirixirase ao Rexistro Civil correspondente ao contraente que apareza primeiro na solicitude.
O expediente iníciase coa solicitude de autorización de matrimonio asinada polos dous contraentes, que conterá:
Co escrito presentarase a proba da identidade, do nacemento cando non se poida consultar e, no seu caso, a proba da disolución dos anteriores vínculos, a emancipación ou a dispensa, no caso de que non se poida consultar.
A tramitación concluirá:
É o certificado que deben obter os contraentes cando manifestaron o seu propósito de contraer matrimonio no estranxeiro con arranxo á forma establecida pola Lei do lugar de celebración ou en forma relixiosa e esixísese a presentación dun certificado de capacidade matrimonial.
O certificado de capacidade matrimonial expedirao o letrado/a da Administración de Xustiza, notario/a, encargado/a do Rexistro Civil ou funcionario consular ou diplomático do lugar do domicilio de calquera dos contraentes.
A expedición deste certificado require tramitar un expediente ou acta previa que conteña o xuízo do autorizante que acredite a capacidade matrimonial dos contraentes.
A tramitación da acta será competencia do notario/a do lugar do domicilio de calquera dos contraentes.
A tramitación do expediente corresponderá ao letrado/a da Administración de Xustiza ou encargado/a do Rexistro Civil do domicilio dun dos contraentes.
Unha vez implantado o novo modelo de Rexistro Civil:
O expediente iníciase coa solicitude de autorización de matrimonio asinada polos dous contraentes, que conterá:
Co escrito presentarase:
O expediente tramitado polo letrado/a da Administración de Xustiza ou encargado/a do Rexistro Civil conclúe con resolución de autorización do matrimonio, facendo constar a concorrencia nos contraentes dos requisitos necesarios para contraelo, tras o cal expedirase o certificado de capacidade matrimonial que se entregará aos contraentes.
No caso de tramitación polo notario/a, o expediente conclúe con acta de decisión autorizando o matrimonio, na que se razoará que se consideran cumpridos os preceptos legais e as comprobacións da capacidade e ausencia de impedimentos para contraer matrimonio, expedíndose o certificado de capacidade.
A validez do certificado de capacidade matrimonial estará limitada aos seis meses desde a súa data.
A inscrición de matrimonio é o asento rexistral, estendido polo Encargado do Rexistro Civil, que fai fe do acto do matrimonio e da data, hora e lugar en que se contrae e produce o pleno recoñecemento dos efectos civís do mesmo fronte a terceiros de boa fe.
Inscribiranse:
O matrimonio debe inscribirse no Rexistro Civil municipal ou Consular do lugar no que se produza a celebración do mesmo.
Cando sexa competente un Rexistro Consular, se o promotor está domiciliado en España, deberá practicarse antes a inscrición no Rexistro Central, e despois, por traslado, no Consular correspondente.
Nos casos en que o matrimonio se celebrase sen tramitarse o correspondente expediente ou acta previa, se este fose necesario, o Secretario xudicial, Notario, ou o funcionario diplomático ou consular Encargado do Rexistro Civil que o celebrou, antes de realizar as actuacións que procedan para a súa inscrición, deberá comprobar se concorren os requisitos legais para a súa validez, mediante a tramitación da acta ou expediente ao que se refire este artigo.
Se a celebración do matrimonio fose realizada ante autoridade ou persoa competente distinta das indicadas no parágrafo anterior, a acta daquela remitirase ao Encargado do Rexistro Civil do lugar de celebración para que proceda á comprobación dos requisitos de validez, mediante o expediente correspondente. Efectuada esa comprobación, o Encargado do Rexistro Civil procederá á súa inscrición.
Practicada a inscrición, o Encargado do Rexistro Civil porá a disposición de cada un dos contraentes a certificación da inscrición do matrimonio.
Ministerio da Presidencia, Xustiza e Relacións coas Cortes
Secretaría Xeral para a Innovación e Calidade do Servizo Público de Xustiza
Dirección Xeral de Seguridade Xurídica e Fe Pública
