Esta páxina web foi traducida por un software de tradución automática sen revisión posterior por tradutores. Máis información en: enlace ocultar
Administracion.gob.es
Administracion.gob.es

Comunidades Autónomas

A Constitución española asume a unidade de España e recoñece o dereito á autonomía das nacionalidades e rexións que a forman. Ademais, a Constitución recoñece a autonomía das Entidades que configuran a Administración Local.

O sistema constitucional español establece un sistema de recoñecemento da autonomía territorial que xurídica e administrativamente materialízase nunha profunda descentralización ata o punto de que o funcionamento efectivo do Estado aseméllase en moitos aspectos ao propio dos estados federais. Territorialmente o sistema de descentralización organízase con 17 Comunidades Autónomas; 2 cidades con estatuto de autonomía - Ceuta e Melilla-;  e 8125 entidades locais.

Entre as especificidades autonómicas, destacan as Comunidades Autónomas con lingua propia e cooficial, que son Cataluña, Comunidade Valenciana, Illes Balears, País Vasco, Navarra e Galicia. Igualmente, é especial o réxime de financiamento de Navarra e País Vasco, así como en boa medida o da Comunidade Autónoma de Canarias e o das cidades de Ceuta e Melilla.

As Comunidades Autónomas

As Comunidades Autónomas teñen autonomía política e financeira. Isto supón a atribución de competencia para aprobar leis nas materias nas que os seus Estatutos así o recoñecen, así como realizar tarefas executivas que os mesmos Estatutos asígnanlles.

As súas institucións de autogoberno principais son dous: a Asemblea Lexislativa e o Consello de Goberno. Na maior parte das Comunidades, este marco institucional complétase con institucións propias e similares a outras do Estado, singularmente o Defensor do Pobo, o Tribunal de Contas, o correspondente órgano de consulta xurídica e o consello Económico e Social. Dependendo dos seus Gobernos, as Comunidades Autónomas contas cos correspondentes órganos administrativos, que poden ser centrais ou territoriais. Igualmente, e do mesmo xeito que ocorre no ámbito de Estado, as Comunidades Autónomas contas con Administracións propias, organizadas en Consellerías ou Departamentos, xunto a organismos dotados de personalidade xurídica propia e que se adscriben ás diferentes Consellerías, actuando en réxime de descentralización funcional. Este é o caso dos organismos autónomos, as axencias, as entidades públicas, as fundacións, os consorcios ou as sociedades mercantís ou empresas propias. Ademais, a maior parte das Comunidades contan tamén con Delegacións en Bruxelas e mesmo nalgunhas cidades doutros Estados especialmente relevantes.

As Comunidades Autónomas teñen, segundo as materias, competencias lexislativas e executivas. Nun sentido estrito, as Comunidades teñen catro tipos de competencias que lles habilitan para realizar as seguintes accións:

  • Competencias lexislativas e executivas exclusivas. É o caso, entre outros de servizos sociais, agricultura e gandaría, pesca interior, industria, comercio, turismo, mocidade ou deportes.
  • Competencias para o desenvolvemento da lexislación básica do Estado, así como para a posta en marcha desta lexislación. É o caso de medioambiente, política económica, protección dos consumidores, educación, asistencias sanitaria ou saúde pública.
  • Competencias para a execución da lexislación aprobada en exclusiva polo Estado. é sobre todo o caso de emprego e formación profesional.
  • Competencias lexislativas e executivas, aínda que indistintas das que ten o Estado na mesma materia, de modo que ambos os niveis administrativos poden levar a cabo as mesmas accións e iniciativas. É o caso especial de cultura.

As Comunidades Autónomas contan con autonomía financeira, aínda que os seus ingresos dependen en parte do Estado e en parte de recursos propios, os seus propios tributos ou unha parte dos obtidos por impostos do Estado na Comunidade Autónoma. Este sistema arbítrase mediante un sistema de participación nos ingresos do Estado recadados con cargo aos principais tributos. Queres saber máis? Sistema de Financiamento Autonómico(Abre en nova xanela) .

As Comunidades Autónomas colaboran co Estado a través dos seguintes órganos e instrumentos:

  • A Conferencia de Presidentes, da que forman parte o Presidente do Goberno e os Presidentes das CCAA
  • As Conferencias Sectoriais sobre materias concretas, nas que participan o Estado e todas as CCAA
  • As Comisións Bilaterais de Cooperación, entre o Estado e unha determinada Comunidade Autónoma
  • As Comisións Sectoriais, Grupos de Traballo e Relatorios de composición técnica e adscritos en gran medida ás conferencias Sectoriais, que garanten o sistema de cooperación interadministrativa permanente que o sistema descentralizado require.
  • O financiamento estatal, os Plans e Programas adoptados de forma conxunta con outras Administracións. Por exemplo mediante o Fondo de Financiamento Autonómico.

Os conflitos sobre o exercicio de competencias soluciónanse mediante o diálogo, e o réxime de cooperación, aínda que en última instancia a controversia pode requirir a participación dos órganos jurisdicionales e, en especial, do Tribunal Constitucional, que resolve os conflitos de competencias e controla a constitucionalidade das leis.

Os tribunais garanten a legalidade das actuacións das Comunidades Autónomas, do mesmo xeito que as do Estado. O Estado pode impugnar os actos ou leis das Comunidades Autónomas cando estime que supoñen unha vulneración da Constitución ou do sistema de distribución competencial, mediante a interposición do correspondente recurso ou conflito ante o Tribunal Constitucional. Pola súa banda, as Comunidades Autónomas tamén contan con mecanismos similares para protexer as súas competencias en caso de extralimitaciones do Estado.

Máis información:

Volver arriba

Suxestións