Esta páxina web foi traducida por un software de tradución automática sen revisión posterior por tradutores. Máis información en: enlace ocultar
Administracion.gob.es
Administracion.gob.es

Saber máis

As fontes do Dereito

O Código Civil no seu artigo 1 establece que as fontes do ordenamento xurídico español son: a lei, o costume e os principios xerais do dereito.

Pódense establecer as distintas clases:

  1. Fontes escritas: Constitución, leis e disposicións do goberno con rango de lei e regulamentos. A estas hai que engadir para a lexislación laboral os convenios colectivos.
  2. Fontes non escritas: o costume e os principios xerais do Dereito.
  3. Fontes indirectas: os Tratados Internacionais, a Xurisprudencia e a doutrina científica. O Código Civil especifica que as normas xurídicas contidas nos tratados internacionais non serán de aplicación directa en España en tanto non pasasen a formar parte do ordenamento interno mediante a súa publicación íntegra no Boletín Oficial do Estado. Polo que respecta á xurisprudencia complementará o ordenamento xurídico coa doutrina que, de modo reiterado, estableza o Tribunal Supremo ao interpretar e aplicar a lei, o costume e os principios xerais do dereito.

Volver arriba

Que clases de normas existen?

Imos a partir das fontes escritas. Así se pode establecer a distinta clasificación:

  1. A Constitución de 1978
  2. As Leis
    1. Leis e disposicións do Goberno con rango de Lei: Reais Decretos-Lei e Reais Decretos-Lexislativos.
    2. Leis das Comunidades Autónomas.
  3. Os Regulamentos
    1. Regulamentos: Reais Decretos, Ordes ministeriais, Resolucións, Instrucións e Circulares.
    2. Regulamentos emanados dos Consellos de Goberno das Comunidades Autónomas.

A Constitución de 1978

É a máxima norma do ordenamento xurídico español e as demais normas dítanse en desenvolvemento dela. As normas existentes con anterioridade á súa promulgación tiveron que ser adaptadas aos principios que a inspiran.

A Constitución ten dous partes:

  • A dogmática, na que se recollen os principios fundamentais que a inspiran.
  • A orgánica, onde se explica a organización e o funcionamento do sistema democrático español.

As Leis

Dentro desta denominación xeral pódese facer a seguinte clasificación:

Por fonte:

  • Leis. Poden ser emanadas por:
    • o Parlamento,
    • o Goberno,
    • os Parlamentos das Comunidades Autónomas. Son as normas que tendo rango de lei emanaron do poder lexislativo que se deron as Comunidades Autónomas. O límite vén determinado polas competencias propias das mesmas, segundo a Constitución e cada Estatuto de Autonomía. Teñen o mesmo rango normativo que as leis ordinarias emanadas polas Cortes Xerais. Entre ambas non hai relación de xerarquía, senón de competencia.

Por tipo:

  • Leis Orgánicas: son as relativas ao desenvolvemento dos dereitos fundamentais e das liberdades públicas, as que aproben os Estatutos de Autonomía e o réxime electoral xeneral e as demais previstas na Constitución.
     
    A aprobación, modificación ou derrogación das leis orgánicas esixirá maioría absoluta do Congreso, nunha votación final sobre o conxunto do proxecto.
     
    Un tipo de lei orgánica especial son os Estatutos de Autonomía, xa que estes teñen un procedemento determinado para a súa modificación e derrogación.
  • Leis ordinarias: son as que aproba o Pleno do Parlamento por maioría simple e non afecta as materias propias das leis orgánicas.
  • Reais Decretos-Leis. En caso de extraordinaria e urxente necesidade, o Goberno poderá ditar disposicións lexislativas provisionais que tomarán a forma de Decretos-leis e que non poderán afectar o ordenamento das institucións básicas do Estado, aos dereitos, deberes e liberdades dos cidadáns regulados no Título I da Constitución, ao réxime das Comunidades Autónomas nin ao dereito electoral xeneral.
  • Decretos-leis. Deberán ser inmediatamente sometidos a debate e votación de totalidade ao Congreso dos Deputados, convocado para o efecto se non estiver reunido, no prazo do trinta días seguintes á súa promulgación. O Congreso haberá de pronunciarse expresamente dentro de devandito prazo sobre a súa validación ou derrogación, para o que o regulamento establecerá un procedemento especial e sumario.
     
    Durante o prazo establecido no apartado anterior, as Cortes poderán tramitalos como proxectos de lei polo procedemento de urxencia.
  • Reais Decretos-Lexislativos. As Cortes Xerais poderán delegar no Goberno a potestade de ditar normas con rango de lei sobre materias determinadas non incluídas no artigo anterior.

A delegación lexislativa deberá outorgarse mediante unha lei de bases cando o seu obxecto sexa a formación de textos articulados ou por unha lei ordinaria cando se trate de refundir varios textos legais nun só.

A delegación lexislativa haberá de outorgarse ao Goberno de forma expresa para materia concreta e con fixación do prazo para o seu exercicio. A delegación esgótase polo uso que dela faga o Goberno mediante a publicación da norma correspondente. Non poderá entenderse concedida de modo implícito ou por tempo indeterminado. Tampouco poderá permitir a subdelegación a autoridades distintas do propio Goberno.

As leis de bases delimitarán con precisión o obxecto e alcance da delegación lexislativa e os principios e criterios que han de seguirse no seu exercicio. Os textos articulados que se elaboren en ningún caso superarán os límites establecidos pola lei de bases. Hai dúas limitacións concretas para as leis de bases:

  • Non poderá autorizar a modificación da propia lei de bases.
  • Non poderá facultar para ditar normas con carácter retroactivo.

A autorización para refundir textos legais determinará o ámbito normativo a que se refire o contido da delegación, especificando se se circunscribe á mera formulación dun texto único ou se se inclúe a de regularizar, aclarar e harmonizar os textos legais que han de ser refundidos. Son os denominados textos refundidos.

Sen prexuízo da competencia propia dos Tribunais, as leis de delegación poderán establecer en cada caso fórmulas adicionais de control.

Os Regulamentos

O exercicio da potestade regulamentaria corresponde ao Goberno de acordo coa Constitución e as leis.

Os regulamentos non poderán regular materias obxecto de reserva de Lei, nin infrinxir normas co devandito rango. Ademais, sen prexuízo da súa función de desenvolvemento ou colaboración con respecto á Lei, non poderán tipificar delitos, faltas ou infraccións administrativas, establecer penas ou sancións, así como tributos, canons ou outras cargas ou prestacións persoais ou patrimoniais de carácter público.

Os regulamentos axustaranse ás seguintes normas de competencia e xerarquía:

  • Disposicións aprobadas por Real Decreto do Presidente do Goberno ou do Consello de Ministros(Abre en nova xanela) .
  • Disposicións aprobadas por Orde Ministerial.

Ningún regulamento poderá vulnerar preceptos doutro de xerarquía superior.

Son nulas as resolucións administrativas que vulneren o establecido nun regulamento, aínda que fosen ditadas por órganos de igual ou superior xerarquía que o que o aprobou.

Volver arriba

Cando entra en vigor unha norma?

A entrada en vigor dunha disposición réxese polo artigo 2 Código Civil (Real Decreto de 24 de xullo de 1889).

Se na propia norma non se establece cando, este período que se denomina como período de «vacatio legis» é de vinte días a partir da completa publicación das leis.

Sempre que non se estableza outra cousa, nos prazos sinalados por días, a contar dun determinado, quedará este excluído do cómputo, o cal deberá empezar no día seguinte; e se os prazos estivesen fixados por meses ou anos, computaranse de data a data. Cando no mes do vencemento non houbese día equivalente ao inicial do cómputo, entenderase que o prazo expira o último do mes.

No cómputo civil dos prazos non se exclúen os días inhábiles.

Volver arriba

Que é unha norma consolidada?

Norma consolidada é aquela que integra no seu texto orixinal todas as modificacións e correccións que tivo desde a súa orixe.

Volver arriba


Os documentos aquí recolleitos teñen unicamente carácter informativo; só os publicados no «Boletín Oficial do Estado» ou contidos en certificacións emitidas de conformidade coa normativa vixente teñen carácter de auténticos.

Volver arriba

Suxestións